Зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі
2026-08-07
«Наяўная зафіксаваная інфармацыя дазваляе з упэўненасцю сцвярджаць, што ў дзеяннях Лукашэнкі прысутнічаюць усе элементы злачынства агрэсіі, якія падпадаюць пад юрысдыкцыю Спецыяльнага трыбунала за злачынства агрэсіі супраць Украіны», — адзначыў намеснік кіраўніцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, кіраўнік НАУ Павел Латушка падчас спецыяльнага мерапрыемства ў межах Канферэнцыі «Новая Беларусь» «Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці», арганізаванага НАУ і Прадстаўніцтвам Кабінета па транзіце ўлады.
У межах спецыяльнага мерапрыемства адбылася дыскусійная панэль «Адказнасць за агрэсію: прававыя і палітычныя аспекты», у якой прынялі ўдзел Павел Латушка, міністр-паўнамоцны, намесніца Пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ, пасол па асаблівых даручэннях МЗС Украіны, які адказвае за сувязь з беларускімі дэмакратычнымі сіламі Яраслаў Чарнагор, а таксама старэйшы эксперт Аддзела Беларусі, Украіны і Малдовы Цэнтра ўсходніх даследаванняў Каміль Клысінскі.
Падчас выступу Павел Латушка прадставіў падрабязную ацэнку дзеянняў Лукашэнкі і прадстаўнікоў яго рэжыму з пункту гледжання міжнароднага крымінальнага права, а таксама намаганні беларускіх дэмакратычных сіл па прыцягненні да адказнасці вінаватых за злачынства агрэсіі супраць Украіны.
«З заяў і фактычных наступстваў вынікае, што Лукашэнка непасрэдна абмяркоўваў з Уладзімірам Пуціным размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі; забяспечыў падрыхтоўку і перадачу Расіі ваеннай інфраструктуры, ініцыяваў і ажыццявіў размяшчэнне войскаў Расіі ў Беларусі.
Ці ўсведамляў Лукашэнка, што фактычныя абставіны, звязаныя з прадастаўленнем тэрыторыі Беларусі для агрэсіі Расіі супраць Украіны, несумяшчальныя са Статутам ААН і з'яўляюцца яго відавочным парушэннем? Зыходзячы з яго ж уласных заяў, вынікае, што цалкам.
З самага пачатку агрэсіі супраць Украіны НАУ і беларускія дэмакратычныя сілы сістэмна збіраюць доказы і выступаюць на міжнародных пляцоўках за прыцягненне вінаватых да міжнароднай крымінальнай адказнасці.
У прыватнасці, НАУ склала шэраг фармулёвак пра адказнасць прадстаўнікоў рэжыму Лукашэнкі, якія былі ўключаныя ў рэзалюцыі Еўрапейскага парламента. Паводле майго меркавання, найбольш важным з нашага боку вынікам з'яўляецца ўключэнне папраўкі ў рэзалюцыю ПАСЕ «Расійская агрэсіўная вайна супраць Украіны: неабходнасць забяспечыць адказнасць і пазбегнуць беспакаранасці» ад 9 красавіка 2025. Папраўка № 5 сфармуляваная НАУ і пралабіраваная мною як дэлегатам Каардынацыйнай рады ў ПАРЕ пры падтрымцы калег з дэлегацыі. Даная рэзалюцыя стала палітычнай асновай для падпісання Пагаднення пра стварэнне Спецыяльнага трыбунала», — адзначыў Павел Латушка.
«Акрамя неабходнасці расследаваць ролю Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны і прыцягнуць да адказнасці вінаватых, вельмі важна таксама належным чынам расследаваць меркаваныя злачынствы супраць чалавечнасці, звязаныя з гвалтоўнай дэпартацыяй беларускага народа. Менавіта таму ў 2024 годзе Урад Літвы перадаў “беларускую сітуацыю” пракурору Міжнароднага крымінальнага суда ў адпаведнасці з артыкулам 14 Рымскага статута з просьбай правесці расследаванне меркаваных злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых рэжымам Лукашэнкі. Зварот быў падмацаваны дакументальнымі доказамі сістэмнага пераследу, прымусовага перамяшчэння і дэпартацыі беларускіх цывільных асоб, якіх пракурор МКС палічыў дастатковымі для пачатку афіцыйнага расследавання ў сакавіку 2026 года», — адзначыла намесніца пасла Літвы ў Польшчы Юргіта Дапкутэ.
